SITE MENU (UPDATED 02.08.2017)

Use search function please. All the info found with Ł - refers to this site

ARCHEOLOGIA WOJSKOWA
Leszek Erenfeicht. Niemiecka amunicja 9 mm Parabellum, 1908-1945

W Polte panował zgoła nie-niemiecki bałagan w oznaczeniach. W 1924 r. stosowano dwa schematy 180° i 120° z oznaczeniem producenta na 6h. W 1927 r. ustalił się nowy system znakowania na potrzeby wojskowe: 90° ze znakiem producenta na 12h, końcówką roku produkcji na 9h, numerem serii na 6h i znakiem materiałowym na 3h. Ten ostatni element wprowadzono przez analogie z amunicją karabinową - gwiazdka oznaczała mosiądz o zawartości 72% miedzi. Znak materiałowy pojawił się po raz pierwszy w 1918 r., gdy wytwórnia Geco wypuściła serie nabojów w łuskach z 67% miedzi, umieszczając liczbę 67 w miejscu miesiąca produkcji.

Producenci

DWA - Deutsche Werke AG. Berlin (1920-21);
P - Polte Maschinen- und Armaturentabrik. Magdeburg (od 1921 naboje szkolne, ostre dopiero od 1924 r.);
Pu - nieznana firma, działająca w latach 1924-26.

PRODUCENCI CYWILNI: DWM BB - Deutsche Wallen- und Munitionsfabriken, Berlin-Borsigwalde;
DWM KK - Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken, Karlsruhe;
Geco - Georg Genschow, Durlach;
N - RWS Norymberga (na nabojach eksportowych);
RWS - RWS Norymberga.

1928-1940

W latach 1927-34 Polte była głównym dostawcą amunicji dla wojska i policji. Na rynek cywilny produkowały wytwórnie należące do DWM oraz RWS i Geco. Wytwórnie te wytwarzały także amunicje na eksport w quasi-wojskowych systemach oznaczeń.

Po odrzuceniu w 1935 r. ograniczeń wersalskich, rosnący Wehrmacht potrzebował dużo większych ilości amunicji. Istniejące fabryki otwierały linie wojskowe, produkujące naboje z oznaczeniami według kodu Polte z 1927 r. Wprowadzono nowy system kodowania producentów, tzw. "kody P", mające sugerować początkowo, ze chodzi o produkcie oddziałów Polte. W latach 1935-38 działały 4 takie wytwórnie: P, P 28, P 120 i P 405. Planując wybuch wojny, w 1939 r. otwarto 3 nowe linie: P 131, P 151 i P 334. W 1940 r. działało 8 wytwórni używających "kodu P", w tym jedna zdobyczna - P 14 A, w Pradze. Nie wyczerpuje to jednak listy producentów z tego okresu, gdyż istniały wytwórnie nim nie objęte, np. zdobyczna Fabryka Amunicji PWU w Skarżysku-Kamiennej, która po 1939 r. przeszła pod zarząd koncernu chemicznego HASAG z Lipska.

Pierwsze serie produkowanych tam nabojów były scalane w polskich łuskach, z polskimi, lżejszymi o 0.5 g i melchiorowanymi pociskami. Dalsze serie obrazują stopniowe ujednolicanie oznaczeń - 3 systemy, wszystkie 90°:

I - z cywilnym, niekodowanym znakiem producenta, reszta wg wzorca niemieckiego, ale znaki rozdzielone kreskami, jak w systemie polskim;

II - jak wyżej, ale bez kresek;

III - wg standardu niemieckiego z nowego typu kodem producenta.

Wszystkie serie łusek mosiężnych ze Skarżyska, aż do przejścia w 1941 roku na produkcje łusek stalowych, były wykonane z polskiego mosiądzu o zawartości 67% miedzi, co sygnalizowano w oznaczeniach liczbą 67, jako kod materiału.

Producenci

P - Polte, Magdeburg;
P 14 A - Waffenwerke Brünn AG, Werk Povażska Bystrica;
P 25 - Metallwarenfabrik Treuenbrietzen GmbH, Sebaldushof (do 1941 r.);
P 28 - DWM Karlsruhe;
P 120 - Dynamit Nobel AG, Empelde;
P 131 - DWM Berlin;
P 151 - RWS Norymberga;
P 334 - Mansfeld Metallwarenfabrik AG, Rothenburg a.d.Saale;
P 369 - Teuto Metallwerke, Osnabruck;
P 405 - Dynamit Nobel AG Durlach (ex-Geco).

Od lewej: nabój 7.65×25 Borhardt M93; naboi 7.65×22 Lugera M98; nabój Luger 9×19 z pociskiem K; nabój 9×19 z pociskiem O posiadającym płaszcz stalowy, niklowany; jak poprzedni lecz pocisk w płaszczu tombakowym

1940-1945

W 1939 r. wznowiono produkcie nabojów z łuskami stalowymi, platerowanymi miedzią. Pierwszą taką produkcje prowadziły arsenały w Spandau, Kassel i Karlsruhe w 1917 r., ale nie dała ona zadawalających rezultatów. Ponowną produkcje prowadziło kilka zakładów w latach 1939-41. Łuski te były oznaczane specjalnym kodem materiałowym, złożonym z trzech członów. Pierwszy - cyfra rzymska - oznaczał dostawcę miseczek z których ciągnięto łuski, drugi - mała litera - zakład platerujący miedzią stal na łuski; trzeci - cyfra arabska - skład stali na łuski. Żeby było śmieszniej, te same wytwórnie produkowały jednocześnie łuski miedziowane oznaczone St. Łuski miedziowane Patronenhülse /Stahl /verkupfert - Patr. /St /verk. - nie były idealnym rozwiązaniem problemu produkcji łusek z materiałów zastępczych. Powtórzyły się, mimo postępu technologii, problemy z 1917 r. - pękanie łusek, korozja. Przełomem w tej dziedzinie były dopiero łuski stalowe fosfatowane, a następnie lakierowane, których produkcja ruszyła w 1941 r. Pierwsze serie tej amunicji wykonywano na starych tłocznikach, toteż zdarza się, że noszą one kody materiałowe łusek miedziowanych. Jako kod materiałowy nowych łusek przyjęto litery St. Łuski Patronenhülse (Stahl) lackiert produkowano już z nowymi oznaczeniami kodowymi fabryk, wprowadzonymi w 1940 r. - kodem literowym składającym się z jednej do trzech liter. Z początku nowy system powodował niejakie zamieszanie, gdyż zdezorientowane wytwórnie używały oznaczeń łączonych, np. Pcdp (T. Bergmann, Berlin).

Naboje szkolne 9 mm Parabellum, od lewej: typ I z pociskiem K, niklowany; typ III z pociskiem O, niklowany; typ IV; typ VI z dwóch rodzajów tworzywa: sprawdzian komory nabojówej

Użycie nabojów z łuską stalową w broni maszynowej wykazało, że mają one zbyt słabą konstrukcje, co prowadzi do ich pękania. Aby temu zaradzić, łuskę wzmocniono przez pogrubienie ścianek w części dennej - tak ulepszone łuski oznaczono St+. Pierwsze naboje St+ pojawiły się w końcu 1941 r. W tym też roku OKH, informowane o kłopotach z nabojami stalowymi przeznaczyło je do użytku tylko w pistoletach maszynowych. Wkrótce okazało się, że jedynie staruszek P 08 nie toleruje nowej diety, co spowodowało zmianę decyzji w styczniu 1943 r. Ograniczenie zostało zdjęte, a jednocześnie dla P 08 zarezerwowano wszystkie zapasy i bieżącą produkcje naboi 9 mm w łuskach mosiężnych.

/ page 10 from 14 /

We have much more interesting information on this site.
Click MENU to check it out!

cartalana.com© 2013-2017 mailto: koshka@cartalana.org

Google+