SITE MENU (UPDATED 02.08.2017)

Use search function please. All the info found with Ł - refers to this site

ARCHEOLOGIA WOJSKOWA
Leszek Erenfeicht. Niemiecka amunicja 9 mm Parabellum, 1908-1945

W czasie obu wojen światowych armia niemiecka używała głównie pistolety i pistolety maszynowe dostosowane do amunicji 9 mm Parabellum. Amunicja ta opracowana w 1902 roku przez Georga Lugera, a następnie udoskonalona, została rozpowszechniona na całym świecie. Ze względu na swe doskonałe właściwości balistyczne stosowana jest do dzisiaj.

W końcu XIX w. na rynku uzbrojenia pojawiły się pierwsze pistolety automatyczne, wraz ze specjalnie do nich skonstruowaną amunicja. Jednym z pierwszych modeli był pistolet Hugo Borchardta wz. 1893 produkowany wraz z nabojem 7.65×25 mm przez wytwórnie Ludwiga Löwe w Berlinie, przerodzoną później w koncern Deutsche Waffen und Munitions labriken (DWM). Dalszym etapem rozwoju tej konstrukcji były pistolety Georga Lugera, zwane Parabellum od adresu telegra licznego koncernu DWM.

Pierwszy typ pistoletu z rodziny Parabellum pojawił się w 1898 r. wraz z nabojem Lugera 7.65×22 mm, będącym skróconą wersją naboju Borchardta. Ulepszony pistolet wz. 1900 przyjęty został na uzbrojenie armii szwajcarskiej. Luger liczył na zamówienie rosnącej w siłę armii niemieckiej. W 1902 r. Sztab Generalny ogłosił "bliski zamiar" zastąpienia rewolwerów Dreysego wz. 1879 pistoletami ale określił ich minimalny kaliber na 9 mm. Luger przygotował juz taki nabój na brytyjski konkurs pistoletów w 1902 r., ale nie był z niego zadowolony. W końcu 1902 r. powstał więc nowy nabój z łuską cylindryczną długości 19 mm i pociskiem o kształcie ściętego stożka. W 1904 roku nowy pistolet Lugera wraz z nabojem 9×19 mm przyjęła na uzbrojenie cesarska marynarka. Armia namyślała się jeszcze 4 lata, po czym poszła w jej ślady. Nowy pistolet otrzymał oznaczeniu Selbstlade Pistole Modell 1908, w skrócie P 08.

1902-1918

Wraz z P 08 przyjęto jako standardowy nabój 9×19 mm Lugera, oznaczony oficjalnie 9 mm Pistolenpatrone 08 (Pist.Patr.08). Nabój ten składał się z łuski mosiężnej (mosiądz o zawartości miedzi 72%), długości 19 mm, ze spłonką o średnicy 4.5 mm (Zdh 08) w miseczce mosiężnej, uszczelnionej paskiem czarnego lakieru, pocisku o masie 8.04 g z rdzeniem ołowianym w stalowym, niklowanym płaszczu oraz ładunku prochu nitrocelulozowego PPR 2708.

Do roku 1908 był to jedynie nabój komercyjny - marynarka zużywała tak małe ilości amunicji pistoletowej, że wystarczała produkcja filii DWM w Karlsruhe (DWM K), przeznaczona na rynek cywilny. Z przyjęciem do uzbrojenia P 08 sytuacja uległa zmianie. Początkowo uruchomiono jedynie w DWM K dodatkową linię produkcyjną (04.1909), później w latach 1909-1911 uruchomiono produkcie w rządowych arsenałach w Dreźnie, Spandau i Ingolstadt. Zmieniły się oznaczenia - wojsko wymagało umieszczania prócz znaku producenta także miesiąca i roku produkcji. Ustaliły się dwa wzory oznaczeń firmy prywatne 90 stopni a państwowe 120 (podział dna łuski na sektory).

W 1915 roku wszedł do użytku nowy nabój 9×19 mm z pociskiem owalnym - Ogivalgeschoss, wagi 8 g. Pierwsze naboje z tym pociskiem pochodzą z 1914 roku z Ingolstadt, a produkcja seryjna rozpoczęła się w 1915 r. Do roku 1917 produkowano oba typy naboi, póżniej tylko z pociskiem O. Pociski K (Kegelstumpfgcschoss) były produkowane na rynek cywilny aż do lał 30 tych. Ze względu na trudności z niklem, od 1915 roku płaszcze pocisków platerowane były tombakiem. Zmiana ta ustaliła zasadę, która obowiązywała do 1945 r. - amunicja wojskowa miała odtąd płaszcze tombakowane, a cywilna niklowane.

Wymiary nabojów 9×19 mm. Parabellum z pociskami: walcowo-stożkowym (K) i tempołukowym (O)

Producenci

C - Munitionsfabrik Kassel (1917-18);
D - Dresden Arsenał (1911-17);
DWM K - Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken, Karlsruhe (1902-18);
G D - Georg Genschow und Cie. Durlach (1915-17);
Ge D - Georg Genschow und Cie Durlach (1917-18);
H - Rheinische Metallwarenfabrik, Dusseldorf (1917-18);
J - Ingolstadt Arsenał (1911-14);
L - Lindener Zündhütchen- und Thonwarenfabrik, Hannower-Empelde - przejęty przez Dynamit AG, (1918);
M W - Munitionslabrik Schönebeck a.d.Elbe (1916-19);
RM S - Rheinische Metallwarentabrik Sömmerda (1916-18);
S - Munitionsfabrik Spandau (1909-18);
O S - Oberschlesische Sprengstolfwerke Oberlazisk (1917-18);
U N - H. Uttendörffer, Norymberga - później RWS Norymberga (1917-18).

1919-1927

W chwili zakończenia wojny Niemcy dysponowały dużymi zapasami amunicji pistoletowej oraz części nabojów do scalenia. Ponieważ Traktat Wersalski zakazał im posiadania więcej niż 100.000 żołnierzy początkowo nie było potrzeby wznawiania produkcji.

Wojna, w której po raz pierwszy armie (z wyjątkiem brytyjskiej) używały głównie pistoletów automatycznych, wzbudziła popyt na broń tego rodzaju na rynku cywilnym. Vickers uruchomił nawet produkcie pistoletów Lugera w Anglii. Produkcje amunicji wkrótce wznowiono. Najpierw DWM i Geco zużyły zapasy wojenne, dając duża ilość tzw. "puzzli": łuski z lat 1917-18, pociski różne - do wyboru, do koloru! DWM K miała duże zapasy łusek bez oznaczeń, przeznaczonych na eksport dla sojuszników, które także zużyto do produkcji na rynek cywilny.

Wojenne zapasy szybko się rozeszły, wiec dla potrzeb Reichswehry i śląskich Freikorpsów ponownie uruchomiono linie w berlińskiej filii DWM (DWA). Produkcja trwała od 09.1920 do połowy 1921 r. Wówczas to uruchomiono nową wytwórnię nabojów 9×19 mm w fabryce Polte w Magdeburgu. Początkowo produkowała ona naboje szkolne, a amunicje ostrą zaczęto tam wytwarzać dopiero w 1924 r.

W tym też okresie przyjęto pierwszy system kodowania zakładów amunicyjnych - pojawiły się naboje sygnowane Pu. Firma ta do dziś niezidentyfikowana, działała w latach 1924-1926.

Naboje 9×19 Parabellum, od lewej: pocisk 08 w płaszczu tombakowym z łuską mosiężną; pocisk 08 w łusce stalowej platerowanej miedzią; pocisk 08 w łusce stalowej lakierowanej, typu St; pocisk 08 mE w łusce mosiężnej; pocisk 08 mE w łusce stalowej St*; pocisk 08 SE w łusce stalowej St*; jak poprzedni lecz z uszczelnieniem

/ page 9 from 14 /

We have much more interesting information on this site.
Click MENU to check it out!

cartalana.com© 2013-2017 mailto: koshka@cartalana.org

Google+